Có một điều khá chạm vào nhiều người làm trợ lý từ xa, nhưng không phải ai cũng dễ nói ra. Đó là cảm giác mình đang làm khá nhiều, mà thu nhập vẫn chưa khá hơn bao nhiêu.
Mình vẫn nhận việc.
Vẫn bận đến rất bận.
Vẫn học thêm.
Vẫn cố gắng giữ khách hàng.
Vẫn xoay đủ cách để hoàn thành công việc.
Nhưng đến cuối tháng nhìn lại, thu nhập vẫn chật vật. Hoặc có tăng thì tăng chậm, không theo kịp với công sức mình đang bỏ ra.
Khi ở trong tình trạng đó lâu, nhiều người bắt đầu nghĩ theo hướng tiêu cực.
Chắc mình không hợp với nghề này.
Chắc mình không giỏi bằng người khác.
Chắc nghề này khó sống lắm.
Chắc phải nhận thêm thật nhiều việc mới khá lên được.
Nhưng thực ra, có một khả năng khác cần nhìn thẳng vào hơn.
Đó là mình đang mắc một số sai lầm trong cách làm nghề.
Ở đây, chữ “nghèo” không phải để phán xét ai. Nó chỉ là một cách gọi thẳng vào tình trạng khá nhiều người gặp phải: làm mãi mà thu nhập vẫn không đi lên rõ ràng, cuộc sống vẫn bấp bênh, công việc vẫn bận rộn, nhưng chưa tạo ra cảm giác khá hơn thật sự.
Nếu không nhìn ra những sai lầm này, người làm trợ lý từ xa rất dễ rơi vào cảnh:
- Càng làm càng mệt
- Càng mệt càng khó tăng giá
- Càng khó tăng giá càng phải nhận nhiều việc
- Càng nhận nhiều việc lại càng dễ rối và khó khá lên
Dưới đây là những sai lầm khá phổ biến.
Sai lầm thứ nhất: Chỉ chăm chăm làm việc, nhưng không nhìn nghề như một cách tạo giá trị
Nhiều người bước vào nghề với tâm thế: khách giao gì thì mình làm nấy. Miễn chăm chỉ, ngoan ngoãn, cố gắng là được.
Tâm thế đó không sai ở giai đoạn đầu. Nhưng nếu giữ nó quá lâu, bạn rất dễ mắc kẹt.
Vì khi chỉ nhìn mình là một người đi làm việc được giao, bạn sẽ khó trả lời những câu hỏi quan trọng hơn:
- Mình đang giúp khách hàng điều gì?
- Phần việc nào mình làm ra giá trị rõ nhất?
- Vì sao khách nên giữ mình lại?
- Vì sao mức phí của mình nên cao hơn trước?
- Mình đang giúp khách tiết kiệm thời gian, đỡ rối hay tăng hiệu quả công việc ở đâu?
Nếu không nhìn ra giá trị mình tạo ra, bạn sẽ rất dễ:
- Nhận việc theo cảm tính
- Định giá theo cảm giác
- Làm nhiều nhưng không biết phần việc nào “đáng tiền” hơn
- Thiếu tự tin khi muốn tăng giá
Nghề trợ lý từ xa không chỉ là làm cho xong việc. Nó là nghề tạo ra giá trị thông qua sự hỗ trợ, sự chủ động, sự phối hợp và sự tin cậy. Khi không nhìn nghề theo hướng đó, thu nhập thường khó đi lên.
Sai lầm thứ hai: Nhận việc quá sớm, quá rẻ và giữ mức đó quá lâu
Nhiều người mới vào nghề thường nhận mức phí mềm hơn để có cơ hội bắt đầu. Điều này là bình thường.
Vấn đề không nằm ở chuyện bắt đầu thấp. Vấn đề nằm ở chỗ giữ mức thấp đó quá lâu, kể cả khi công việc đã khác trước.
Ban đầu, bạn còn mới.
Làm còn chậm.
Chưa quen việc.
Chưa hiểu nhịp phối hợp với khách hàng.
Nhưng sau vài tháng, vài đợt làm việc, bạn đã:
- Nhanh hơn
- Chắc tay hơn
- Chủ động hơn
- Ít sai hơn
- Đảm nhận được nhiều việc hơn
Nếu mức phí vẫn y nguyên như lúc mới chập chững vào nghề, thì sớm muộn gì bạn cũng thấy mình đang làm nhiều hơn số tiền nhận được.
Sai lầm ở đây không chỉ là báo giá thấp. Sai lầm là không cập nhật lại giá trị công việc của mình khi bản thân đã khác trước.
Giữ mãi mức giá thấp thường dẫn đến ba hậu quả:
- Thu nhập lên rất chậm
- Khó có động lực làm lâu
- Càng về sau càng khó tăng giá vì khoảng cách giữa giá cũ và giá mới bị kéo quá xa
Bắt đầu với mức thù lao “mềm” có thể là một lựa chọn hợp lý. Nhưng mãi đứng yên ở đó thì không còn là chiến lược tốt nữa.
Sai lầm thứ ba: Làm đủ thứ nhưng không có phần việc nào thật sự chắc tay
Có một kiểu mắc kẹt âm thầm đó là:
Làm cái gì cũng biết một chút.
Việc gì cũng nhận.
Khách cần gì cũng cố ôm.
Nhưng không có mảng nào đủ rõ để người khác nghĩ ngay đến mình khi họ cần.
Điều này khá dễ xảy ra với trợ lý từ xa, vì bản chất nghề có thể chạm tới khá nhiều đầu việc:
- Hành chính
- Lịch biểu
- Chăm sóc khách hàng
- Nội dung
- Vận hành
- Theo dõi tiến độ
- Tài liệu
- Nhắc việc
- Phối hợp nhóm
Nếu giai đoạn đầu làm rộng để hiểu nghề thì không sao. Nhưng nếu sau một thời gian làm việc rồi mà vẫn làm theo kiểu gì cũng nhận, hỏi tới đâu cũng biết nhưng lại không chỗ nào đủ chuyên sâu, bạn sẽ khó:
- Định giá tốt hơn
- Xây thế mạnh riêng
- Khiến khách hàng nhớ rõ mình mạnh ở đâu
- Đi sâu vào những phần việc có giá trị cao hơn
Người làm nghề khá lên thường không phải người biết nhiều thứ một cách rời rạc. Họ thường là người dần dần có một số phần việc làm chắc hơn người khác, khiến khách hàng thấy rõ lý do để trả tiền cho họ.
Sai lầm thứ tư: Tính thù lao theo cảm tính, không có mức sàn cho riêng mình
Đây là lỗi khá nhiều người gặp, nhất là khi còn thiếu tự tin.
Khách hàng hỏi giá.
Mình nhìn tình hình rồi báo đại một con số.
Hoặc nhìn người khác báo bao nhiêu thì nói theo.
Hoặc sợ mất khách nên tự hạ xuống thêm một chút.
Cách làm này khiến chuyện định giá dịch vụ luôn mơ hồ.
Bạn không biết con số mình nói ra dựa trên điều gì.
Khách hàng cũng không hiểu vì sao bạn tính như vậy.
Đến lúc khối lượng công việc tăng thêm, bạn cũng không có cơ sở nào để biết có nên điều chỉnh hay không.
Một người muốn đi đường dài với nghề này nên sớm có cho mình:
- Mức giá giờ làm việc tối thiểu
- Cách ước lượng khối lượng công việc
- Cách quy đổi sang gói dịch vụ hoặc cố định theo tháng
- Ý thức rõ việc gì là trong phạm vi, việc gì là phát sinh
Không có những thứ đó, bạn rất dễ làm nhiều mà không biết mình đang lời hay đang hụt.
Sai lầm thứ năm: Không giữ ranh giới công việc, để việc mỗi lúc lại tăng thêm không có điểm dừng
Có những người không hẳn báo giá thấp. Nhưng họ vẫn rơi vào cảnh làm mãi không khá lên, vì một lý do khác: việc cứ “nở ra” dần mà thù lao thì không đổi.
Ban đầu chỉ là hỗ trợ một vài đầu việc.
Sau đó khách nhờ thêm cái này một chút.
Rồi thêm phần kia một chút.
Rồi vì quen tay nên mình làm luôn cho nhanh.
Lâu dần, phạm vi công việc rộng hơn khá nhiều so với lúc đầu, nhưng mức phí nhận được vẫn đứng yên.
Điều này xảy ra nhiều hơn người ta nghĩ.
Không phải khách hàng nào cũng cố tình tận dụng. Có khi chỉ là vì bạn không nói rõ. Bạn làm được nên họ nghĩ việc đó vẫn nằm trong phần hỗ trợ. Cứ thế, mọi thứ trượt dài đi.
Nếu không có ranh giới, bạn sẽ rất khó khá lên. Vì lúc nào cũng thấy mình bận hơn, nhưng lại không có cơ sở rõ ràng để tăng phí.
Giữ ranh giới không phải là lạnh lùng hay khó tính. Nó là cách để công việc:
- Rõ ràng hơn
- Công bằng hơn
- Đỡ tạo ra cảm giác “ấm ức”
- Có cơ sở để gắn bó lâu hơn
Sai lầm thứ sáu: Chỉ lo tìm khách mới, nhưng không học cách giữ khách cũ
Nhiều người dành khá nhiều năng lượng để tìm khách hàng.
Việc đó cần. Nhưng nếu chỉ biết tìm mà không biết giữ, bạn sẽ luôn ở trong trạng thái bắt đầu lại từ đầu.
Mất khách rồi lại đi tìm.
Tìm được rồi lại làm lại từ đầu.
Chưa kịp quen việc đã lại có biến động.
Mỗi tháng thu nhập lại lên xuống theo từng mối hợp tác ngắn hạn.
Cách này khiến người làm nghề rất dễ mệt.
Trong khi đó, một trong những con đường ngắn hơn để thu nhập ổn định hơn là:
- Giữ được khách phù hợp đủ lâu
- Làm việc để khách yên tâm giao việc hơn
- Để khách tăng dần phần việc hoặc giới thiệu thêm người khác
Giữ khách không có nghĩa là chịu đựng mọi thứ để họ không rời đi. Giữ khách là làm việc theo cách khiến họ thấy:
- Có bạn thì công việc đỡ rối hơn
- Phối hợp với bạn nhẹ đầu hơn
- Giao việc cho bạn đỡ phải nhắc hơn
- Làm cùng bạn là một quyết định có lợi
Nếu không học cách giữ khách, bạn sẽ dễ rơi vào trạng thái bấp bênh, liên tục phải tìm kiếm và bắt đầu làm quen với một công việc và một khách khách hàng mới, điều này thường khá áp lực và mất nhiều năng lượng của bạn.
Sai lầm thứ bảy: Không ghi lại kết quả công việc, nên làm tốt cũng khó nói thành lời
Đây là một lỗi khá âm thầm nhưng ảnh hưởng mạnh đến thu nhập.
Nhiều trợ lý từ xa làm việc thật. Có kết quả thật. Giúp khách hàng được thật. Nhưng lại không ghi lại những gì mình đã làm được.
Không nhớ rõ mình đã hỗ trợ những phần nào.
Không lưu lại những đầu việc nổi bật.
Không ghi nhận những phản hồi tốt từ khách hàng.
Không nhìn ra những chuyển biến rõ trong công việc mình đã góp phần tạo ra.
Đến khi cần:
- Viết bài giới thiệu bản thân
- Nói chuyện với khách hàng mới
- Đề xuất mức phí mới
- Tự tin gọi tên năng lực của mình
thì lại lúng túng.
Bởi vì mình làm thật, nhưng không có thói quen nhìn lại và hệ thống hóa thành quả.
Muốn thu nhập đi lên, bạn không chỉ cần làm tốt. Bạn còn cần nhìn thấy và gọi tên được phần giá trị mình đã tạo ra.
Không cần phải biến mọi thứ thành thành tích thật to lớn. Nhưng bạn nên có một nơi để lưu lại:
- Các đầu việc mình đã từng làm
- Những phần việc mình làm tốt
- Phản hồi tốt từ khách hàng
- Những việc mình đã chủ động xử lý
- Những thay đổi mình góp phần tạo ra
Đó là cơ sở rõ ràng nhất để bạn bước lên những mức giá tốt hơn.
Sai lầm thứ tám: Làm việc quá bị động, chỉ chờ giao gì làm nấy
Có những người không hề lười. Nhưng họ quá bị động trong công việc.
Khách hàng chưa nhắc thì chưa làm.
Chưa rõ cũng không hỏi.
Có vấn đề cũng không báo sớm.
Được giao việc mới là chờ hướng dẫn từng bước.
Làm xong rồi thôi, không nhìn thêm xem còn gì cần theo tiếp.
Kiểu làm này khiến bạn khó trở thành người mà khách hàng muốn giữ lâu hoặc sẵn sàng trả cao hơn.
Vì càng làm lâu, khách hàng thường không chỉ cần một người “có mặt để xử lý việc được giao”. Họ cần một người giúp họ “nhẹ đầu” hơn thực sự.
Mà muốn giúp khách hàng “nhẹ đầu” hơn, bạn phải dần đi từ:
- Làm theo hướng dẫn
- Sang hiểu việc
- Rồi sang biết tự nhìn việc cần làm
- Sau đó là biết chủ động hơn trong phạm vi vai trò của mình
Người bị động thường phải cạnh tranh bằng giá thấp hơn.
Người chủ động hơn thường có cơ hội đi tới những phần công việc giá trị hơn.
Sai lầm thứ chín: Bận rộn liên tục nhưng không thật sự quản lý được năng lượng làm việc
Có một kiểu nghèo khác ít được gọi tên, nhưng nó có thật: nghèo vì kiệt sức.
Bạn nhận việc liên tục.
Ngày nào cũng kín lịch.
Tin nhắn quá nhiều.
Việc dồn lại.
Tối vẫn mở máy làm nốt việc còn dang dở.
Cuối tuần vẫn loay hoay suy nghĩ tới công việc.
Nhìn bên ngoài có vẻ như đang rất chăm và có rất nhiều việc. Nhưng bên trong thì:
- Đầu óc lúc nào cũng căng thẳng
- Chất lượng công việc giảm dần
- Dễ sai sót hơn
- Khó học thêm cái mới
- Không còn sức để nghĩ xa hơn chuyện xử lý việc trước mắt
Khi ở trong trạng thái đó lâu, người làm nghề khó mà khá lên được.
Vì để thu nhập tăng, bạn không chỉ cần lao vào làm thêm càng nhiều càng tốt. Bạn còn cần:
- Nhìn lại cách làm việc
- Nâng cao kỹ năng
- Nâng mức giá
- Chọn lọc khách hàng
- Xác định rõ hướng đi của mình
Nếu ngày nào cũng chỉ đủ sức chạy cho xong, bạn sẽ mắc kẹt ở tầng làm nhiều nhưng khó lớn lên trong nghề.
Sai lầm thứ mười: Không có kế hoạch tăng thu nhập, chỉ “tới đâu hay tới đó”
Đây là điều khá nhiều người mắc phải.
Họ nghĩ chỉ cần tiếp tục làm tốt, thù lao sẽ tự tăng dần. Điều này đôi khi có xảy ra, nhưng không phải lúc nào cũng vậy.
Nếu không có ý thức về chuyện tăng thu nhập, bạn rất dễ làm việc theo kiểu:
- Có việc thì làm
- Có khách thì nhận
- Việc tới đâu xoay tới đó
- Tháng nào biết tháng đó
Cách này giúp mình “sống ổn” một thời gian. Nhưng để khá hơn, thường cần một bước khác: có kế hoạch rõ hơn cho thu nhập của mình.
Ví dụ:
- Mình muốn 6 tháng nữa tăng từ mức nào lên mức nào?
- Muốn vậy thì cần thêm khách hay cần nâng giá trị công việc?
- Phần việc nào nên học sâu hơn?
- Mức phí hiện tại đã tới lúc điều chỉnh chưa?
- Mình đang quá phụ thuộc vào một khách hàng nào không?
- Hướng đi nào phù hợp hơn với năng lực của mình?
Không cần biến mọi thứ thành bảng kế hoạch dày đặc. Nhưng nếu không có một ý niệm rõ ràng về chuyện mình muốn đi đâu với nghề này, thu nhập thường sẽ tăng khá chậm và thiếu chủ động.
Vì sao có người không giỏi hơn quá nhiều nhưng vẫn tốt lên nhanh hơn?
Câu trả lời thường không nằm ở việc họ hơn mình mọi mặt.
Nhiều khi họ chỉ làm tốt hơn ở vài điểm quan trọng:
- Hiểu rõ giá trị mình tạo ra hơn
- Biết giữ ranh giới công việc hơn
- Gọi tên năng lực của mình rõ hơn
- Tăng giá đúng lúc hơn
- Giữ khách hàng tốt hơn
- Chọn hướng đi rõ hơn
- Không để bản thân rơi vào vòng bận rộn mù mờ quá lâu
Nói cách khác, họ không chỉ đang làm việc. Họ đang làm nghề.
Sự khác nhau giữa hai điều này không nằm ở vẻ ngoài. Nó nằm ở cách mình nhìn công việc, ra quyết định và chủ động nâng cao giá trị của bản thân lên từng chút một.
Nếu thấy mình đang mắc vài sai lầm trong số này thì sao?
Thì cũng không có gì cần phải hoảng hay lo lắng quá!
Vì thật ra, khá nhiều người làm nghề đều đã từng đi qua một vài điểm như vậy.
Từng báo giá thấp.
Từng nhận việc mơ hồ.
Từng ôm quá nhiều.
Từng ngại nói chuyện tiền bạc, thù lao.
Từng làm mãi mà không hiểu vì sao thu nhập chưa khá lên.
Quan trọng không phải là mình chưa từng sai. Quan trọng là từ lúc nhìn ra rồi, mình có bắt đầu chỉnh lại cách làm hay không.
Bạn không cần sửa hết mọi thứ trong một lúc.
Có thể bắt đầu từ một điểm thôi:
- Nhìn lại mức phí hiện tại
- Viết rõ phạm vi công việc đang làm
- Ghi lại kết quả mình đã tạo ra
- Chọn một mảng mình muốn làm chắc hơn
- Học cách giữ khách hàng tốt hơn
- Hoặc lập lại một mục tiêu thu nhập rõ hơn cho vài tháng tới
Chỉ cần bắt đầu chỉnh một điểm, cả guồng công việc có thể thay đổi dần.
Làm mãi vẫn “nghèo” thường không phải vì bạn không đủ cố gắng
Đây có lẽ là điều quan trọng nhất của cả bài này.
Nhiều người làm mãi mà thu nhập chưa khá lên không phải vì họ lười. Cũng không hẳn vì họ kém.
Nhiều khi họ chỉ đang:
- Cố gắng theo một cách chưa đúng
- Chăm chỉ trong một hệ thống làm việc chưa hợp lý
- Đi quá lâu với những thói quen làm nghề đang giữ mình ở mức cũ
Khi nhìn ra điều đó, mọi thứ bắt đầu bớt bế tắc hơn.
Vì nếu nguyên nhân nằm ở cách làm nghề, thì mình có thể học để chỉnh lại.
Có thể học để hiểu rõ giá trị mình tạo ra hơn.
Có thể học để tính thù lao rõ ràng hơn.
Có thể học để làm việc chủ động hơn.
Có thể học để giữ khách tốt hơn.
Có thể học để chọn hướng đi bám sát hơn với năng lực của mình.
Có thể học để vừa làm nghề, vừa đi lên trong nghề.
Vậy nên, những sai lầm khiến trợ lý từ xa làm mãi vẫn “nghèo” thường không nằm ở một điều gì quá to tát. Nó nằm ở những chỗ khá đời thường:
- Làm mà không nhìn nhận đúng giá trị mình tạo ra
- Nhận việc mà không giữ đúng ranh giới cần thiết
- Báo giá mà không có mức sàn
- Bận rộn mà không có hướng đi rõ ràng
- Giỏi lên mà không biết đề xuất tăng thù lao
- Có khách mà không biết giữ
- Làm tốt mà không biết gọi tên thành quả
Nhìn ra được những chỗ đó, bạn sẽ bắt đầu hiểu vì sao thu nhập chưa tăng lên như mong đợi.
Và cũng từ đó, bạn sẽ có cơ hội chỉnh lại.
Không phải để giàu thật nhanh.
Mà để đỡ mắc kẹt hơn.
Để công sức mình bỏ ra được phản ánh công bằng hơn.
Để nghề này có thể nuôi mình tốt hơn.
Và để con đường đi tiếp với nghề trợ lý từ xa trở nên rõ ràng và vững vàng hơn.
Đọc thêm: Trợ lý từ xa cần có bao nhiêu khách hàng để thu nhập ổn định hơn
