Sau một giai đoạn làm nghề, nhiều trợ lý từ xa bắt đầu thấy mức phí hiện tại không còn phù hợp nữa. Ban đầu, mức đó từng là điểm khởi đầu khá ổn. Nó giúp mình có khách hàng đầu tiên, giúp mình có cơ hội bước vào nghề, giúp mình đỡ sợ hơn khi báo giá. Nhưng sau đó, mọi thứ dần khác đi.
Mình làm việc nhanh hơn.
Hiểu việc hơn.
Ít sai hơn.
Biết cách phối hợp rõ ràng hơn.
Gánh được nhiều trách nhiệm hơn.
Có khi còn đang làm thêm những phần việc mà lúc đầu chưa hề tính tới.
Và bạn dần xuất hiện cảm giác: mình đang làm nhiều hơn mức thù lao hiện tại phản ánh.
Nhưng dù thấy vậy, nhiều người vẫn chưa dám tăng giá. Vì họ sợ khách hàng nghĩ mình đòi hỏi, sợ mất mối quan hệ đang ổn, sợ vừa nhắc tới tiền thì khách dừng hợp tác và Sợ bản thân chưa đủ giỏi để nói chuyện đó.
Thế là họ chọn cách im lặng, tiếp tục làm, tiếp tục chịu đựng. Cho đến khi công việc bắt đầu nhiều hơn, sự khó chịu tích lại nhiều hơn, rồi chính mình cũng thấy mệt mỏi và không đáng với mức phí cũ.
Đây là lý do chuyện tăng giá cần được nhìn như một lộ trình, chứ không phải quyết định bộc phát.
Tăng giá không phải là chuyện chỉ nhìn vào thời gian làm nghề
Nhiều người nghĩ rằng cứ làm được 6 tháng hay 1 năm thì nên tăng giá. Cách nghĩ này không hoàn toàn sai, nhưng nếu chỉ dựa vào thời gian thì vẫn chưa đủ. Bởi có người làm 1 năm nhưng cách làm việc vẫn gần như không thay đổi nhiều. Cũng có người chỉ sau vài tháng đã tiến bộ rõ, làm việc chắc tay hơn hẳn, và giá trị họ tạo ra cho khách hàng cũng khác trước.
Nên thời gian chỉ là dấu hiệu tham khảo. Điều quan trọng hơn là:
- Công việc của bạn đã thay đổi như thế nào
- Mức độ chủ động của bạn đã khác trước chưa
- Khách hàng đang nhận được nhiều giá trị hơn không
- Phạm vi trách nhiệm có đang rộng hơn không
- Bạn có đang giúp khách hàng tiết kiệm thời gian và yên tâm hơn trước không
Nói cách khác, tăng giá không nên dựa vào suy nghĩ “mình làm lâu rồi”. Nó nên dựa vào câu hỏi: mình đang làm tốt hơn, làm sâu hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn ra sao?
Vì sao nhiều trợ lý từ xa cần tăng giá nhưng vẫn chưa dám?
Bởi họ còn những nỗi sợ khá phổ biến như sau:
Thứ nhất là sợ mất khách.
Đây có lẽ là nỗi sợ lớn nhất. Nhất là khi khách hàng hiện tại đang là nguồn thu quan trọng, việc nhắc đến chuyện tăng giá dễ khiến nhiều người thấy lo lắng.
Thứ hai là chưa gọi tên được giá trị mình tạo ra.
Mình biết mình làm nhiều hơn trước, nhưng lại không diễn đạt được điều đó rõ ràng. Khi chưa nói rõ được vì sao mức phí cần thay đổi, bản thân cũng khó tự tin khi đề xuất.
Thứ ba là tự thấy mình chưa đủ.
Dù công việc đã tốt hơn trước, nhiều người vẫn nghĩ chắc mình chưa tới mức đó đâu, thôi cứ để vậy thêm thời gian nữa.
Thứ tư là ngại nói chuyện tiền bạc.
Có những người làm việc rất có trách nhiệm, nhưng cứ hễ đụng đến chuyện thù lao là lúng túng, vì họ sợ mất thiện cảm hoặc sợ người khác nghĩ mình tính toán.
Những nỗi sợ này khá dễ hiểu. Nhưng nếu để nó kéo dài, mức phí cũ sẽ dần trở thành rào cản.
Bạn làm nhiều hơn nhưng thu nhập không tăng tương xứng. Bạn bắt đầu thấy công việc nặng nề hơn. Bạn khó giữ được tinh thần tốt với cùng mức phí. Lâu dần, điều này ảnh hưởng cả tới cách bạn làm việc và cảm giác gắn bó với nghề.
Đó là lý do tăng giá không chỉ là chuyện kiếm thêm tiền. Nó còn là chuyện giữ cho công việc này đáng để bạn tiếp tục làm.
Tăng giá thường nên đi theo lộ trình, không nên nhảy cóc
Một trong những sai lầm dễ gặp là đang ở mức phí này, tự nhiên muốn nhảy lên khoảng phí quá xa mà bản thân cũng chưa có nền tảng đủ vững chắc để đứng ở đó.
Ví dụ, trước giờ bạn đang làm các đầu việc cơ bản, cách phối hợp còn khá phụ thuộc vào khách hàng, mức độ chủ động chưa cao, nhưng lại muốn tăng phí lên như người đang giữ vai trò chuyên sâu, gánh trách nhiệm lớn hơn. Khi khoảng cách giữa mức giá và giá trị công việc còn lệch nhau quá nhiều, việc tăng giá sẽ khó bền vững.
Ngược lại, có người tăng rất chậm, tăng từng bước nhỏ nhưng đều đặn. Mỗi lần tăng đều có lý do rõ ràng. Công việc đi lên đâu, mức phí đi theo đó. Kiểu tăng này thường bền hơn. Nói đơn giản, tăng giá phù hợp thường đi theo mạch như sau:
- Bắt đầu với mức phí khởi điểm đủ để bước vào nghề
- Làm chắc những phần việc cơ bản
- Tăng dần chất lượng làm việc và mức độ tin cậy
- Nhận thêm hoặc gánh thêm những phần việc có giá trị hơn
- Khi giá trị thay đổi đủ rõ, điều chỉnh mức phí
- Sau đó tiếp tục đi lên từng nấc, thay vì tăng theo cảm xúc
Đó là lý do nên gọi đây là lộ trình tăng giá, chứ không phải lần đánh cược.
Giai đoạn 1: Mức giá khởi điểm để có cơ hội bước vào nghề
Ở giai đoạn đầu, điều quan trọng nhất thường không phải là tối ưu mức giá. Điều quan trọng hơn là có khách hàng đầu tiên, có trải nghiệm làm việc thật, có cơ hội hiểu nghề rõ hơn. Đây là lúc nhiều người bắt đầu với mức phí vừa phải, miễn là:
- Không quá thấp đến mức làm không có ý nghĩa
- Có giới hạn công việc đủ rõ
- Đủ để mình bước vào guồng làm việc thật
Giai đoạn này phù hợp với việc:
- Làm các đầu việc cơ bản
- Tập phối hợp với khách hàng
- Học cách báo tiến độ
- Học cách nhận việc, hỏi lại, kết thúc việc
- Hiểu cách nghề này vận hành trong thực tế
Ở đoạn này, chuyện giữ giá chưa phải ưu tiên hàng đầu. Ưu tiên số một nên là xây nền tảng. Nhưng bạn cần nhớ rằng: mức giá khởi điểm chỉ nên là điểm bắt đầu, không phải nơi dừng lại.
Giai đoạn 2: Tăng giá khi công việc đã chắc tay hơn
Sau một thời gian làm việc, bạn sẽ bắt đầu thấy mình khác trước.
Không còn mơ hồ như lúc đầu.
Không còn mất quá nhiều thời gian cho những việc quen thuộc.
Biết nhìn việc rõ hơn.
Biết giao tiếp rõ ràng hơn.
Ít để khách hàng phải nhắc hơn.
Biết chủ động xử lý những tình huống nhỏ trong công việc.
Đây thường là giai đoạn đầu tiên mà chuyện tăng giá có thể được đặt ra một cách nghiêm túc hơn. Vì lúc này, bạn không chỉ đang bán thời gian nữa. Bạn đang bán:
- Sự quen việc
- Độ ổn định
- Khả năng phối hợp
- Độ yên tâm mà khách hàng nhận được khi giao việc cho bạn
Nhiều người bỏ qua giai đoạn này và giữ nguyên mức phí cũ quá lâu. Trong khi thực tế, đây là đoạn khá phù hợp để có những lần điều chỉnh đầu tiên, dù chưa cần tăng quá mạnh. Ví dụ:
- Tăng theo từng nấc nhỏ
- Điều chỉnh theo từng gói công việc
- Hoặc giữ khách cũ ở mức cũ thêm một thời gian, nhưng báo giá mới cao hơn với khách hàng mới
Đây thường là một bước đi dễ thở hơn cho nhiều người.
Giai đoạn 3: Tăng giá khi phạm vi công việc và trách nhiệm đã khác
Có những lúc bạn không chỉ làm tốt hơn, mà bản thân công việc cũng đã khác trước.
Ban đầu bạn chỉ xử lý vài đầu việc nhỏ. Sau đó bạn bắt đầu theo dõi thêm tiến độ. Phối hợp thêm với đội nhóm, nhắc việc, chăm sóc học viên hoặc khách hàng. Tổng hợp báo cáo. Theo dõi deadline. Đỡ cho khách hàng một phần áp lực vận hành…
Đây là lúc mức phí cũ dễ trở nên không còn phù hợp. Vì khi trách nhiệm tăng lên, công việc không còn chỉ là “làm giúp” nữa. Nó bắt đầu chạm tới chuyện:
- Giữ cho công việc gọn gàng hơn
- Giúp khách hàng có thêm thời gian cho phần việc quan trọng của họ
- Giúp mọi thứ chạy trơn tru
- Giảm sai sót hoặc giảm việc bỏ sót
Những giá trị này thường lớn hơn khá nhiều so với giai đoạn đầu. Nên nếu phạm vi công việc đã rộng hơn rõ rệt, trách nhiệm cao hơn mà mức phí vẫn đứng yên, sớm muộn gì bạn cũng thấy không còn cân bằng nữa. Đây là một mốc khá rõ để bạn nghĩ đến chuyện tăng giá.
Giai đoạn 4: Tăng giá khi đã có hướng đi hoặc ngách rõ hơn
Càng làm lâu, nhiều trợ lý từ xa sẽ dần nhận ra mình không cần làm mọi thứ.
Có người hợp với nội dung.
Có người hợp với vận hành.
Có người hợp với chăm sóc học viên.
Có người hợp với sắp xếp, theo dõi, nhắc việc và giữ guồng công việc.
Có người hợp với những phần việc đòi hỏi sự cẩn thận và phối hợp nhiều bên.
Khi đã có hướng đi rõ nét, mức giá cũng thường có cơ hội đi lên. Vì lúc này:
- Năng lực của bạn được gọi tên rõ ràng hơn
- Khách hàng hiểu bạn mạnh ở đâu
- Bạn dễ thu hút đúng kiểu công việc phù hợp hơn
- Bạn không còn phải nhận mọi thứ để sống sót như trước
Ngách không tự động làm bạn tăng giá ngay. Nhưng nó tạo điều kiện để việc tăng giá trở nên hợp lý hơn, vì giá trị bạn mang lại đã rõ ràng hơn nhiều.
Dấu hiệu cho thấy bạn đang ở đoạn nên nghĩ tới chuyện tăng giá
Không phải lúc nào cũng cần chờ đến khi mọi thứ hoàn hảo mới được tăng giá. Nhưng cũng không nên tăng chỉ vì mình đang thấy sốt ruột. Có vài dấu hiệu khá rõ cho thấy bạn nên bắt đầu nhìn lại mức phí hiện tại:
- Công việc hiện tại đã vào guồng và bạn làm chắc tay hơn trước
- Khách hàng tin tưởng giao nhiều việc hơn
- Bạn đang làm thêm những phần việc ngoài thỏa thuận ban đầu
- Khối lượng công việc tăng lên rõ rệt
- Bạn thường xuyên phải chủ động xử lý vấn đề, chứ không chỉ làm theo hướng dẫn
- Bạn thấy mức phí hiện tại không còn phản ánh đúng công sức và trách nhiệm nữa
- Bạn bắt đầu thấy mệt hoặc khó giữ tinh thần tốt nếu cứ tiếp tục với mức giá cũ
Khi có vài dấu hiệu trong số này cùng xuất hiện, đó thường là lúc nên nghiêm túc nhìn lại.
Tăng giá bao nhiêu là phù hợp?
Đây là chỗ không có con số áp dụng chung cho mọi người.
Có người tăng theo từng nấc nhỏ để khách hàng dễ tiếp nhận hơn.
Có người điều chỉnh theo gói công việc mới.
Có người tăng ở khách hàng mới trước, rồi mới tăng dần ở khách hàng cũ.
Có người chỉ tăng khi phạm vi công việc thay đổi rõ rệt.
Điều quan trọng không phải là bạn tăng bao nhiêu phần trăm cho “đúng công thức”. Điều quan trọng hơn là mức tăng đó có bám sát với:
- Mức độ thay đổi của công việc
- Giá trị bạn đang tạo ra
- Mặt bằng chung của thị trường
- Khả năng tiếp nhận của khách hàng hiện tại
- Chiến lược làm nghề của chính bạn
Với nhiều người, tăng theo từng bước vừa phải thường dễ thở hơn tăng một cú quá mạnh.
Vì sao? Vì nó giúp bạn:
- Giữ được sự tự tin
- Có lý do rõ ràng để trao đổi
- Giảm bớt áp lực trong mỗi lần điều chỉnh
- Quan sát phản ứng của thị trường và khách hàng dễ hơn
Làm sao để tăng giá mà không thành một cuộc đối đầu?
Đây là điều nhiều người lo lắng, nhưng việc điều chỉnh mức phí không nhất thiết phải trở nên căng thẳng hay giống như mình đang đòi hỏi. Nó hoàn toàn có thể là cuộc trao đổi bình tĩnh, rõ ràng và tôn trọng. Khi nói chuyện này với khách hàng, điều quan trọng là bạn:
- Nói sớm, không để đến lúc bức xúc mới nói
- Nói rõ từ thời điểm nào áp dụng
- Nói ngắn gọn, không vòng vo quá nhiều
- Bám vào sự thay đổi của công việc hoặc vai trò
- Giữ thái độ điềm tĩnh
Bạn không cần viết cả bài luận dài để chứng minh mình xứng đáng. Nhưng cũng không nên nói kiểu quá qua loa. Cái khách hàng cần thấy thường là:
- Bạn nghiêm túc với công việc của mình
- Bạn nhìn được sự thay đổi trong phạm vi hỗ trợ
- Bạn trao đổi chuyện này một cách trưởng thành
Có những khách hàng sẽ đồng ý khá nhanh nếu họ đã thấy rõ giá trị bạn mang lại. Cũng có những người cần thời gian để cân nhắc. Điều này là bình thường. Quan trọng là bản thân bạn không còn né tránh mãi câu chuyện đó.
Có nên tăng giá với khách hàng cũ không?
Có. Nhưng cần nhìn từng trường hợp.
Khách hàng cũ thường là người đã quen cách làm việc của bạn, hiểu giá trị bạn đem lại, nên nếu tăng giá đúng lúc và đúng cách, họ vẫn có thể tiếp tục đồng hành. Tuy nhiên, với khách hàng cũ, bạn có thể cân nhắc kỹ hơn:
- Công việc đã thay đổi nhiều chưa
- Mức phí hiện tại lệch nhiều hay ít
- Mối quan hệ hợp tác đang ở giai đoạn nào
- Bạn muốn tăng một bước hay chia làm hai bước nhỏ hơn
Có những trường hợp, bạn có thể giữ khách cũ trong một khoảng thời gian rồi điều chỉnh sau. Cũng có trường hợp nên trao đổi sớm vì mức phí hiện tại đã quá không còn phù hợp.
Không có lựa chọn duy nhất đúng cho tất cả. Nhưng nếu khách hàng cũ đang nhận được nhiều giá trị hơn trước, thì chuyện điều chỉnh mức phí là hoàn toàn có cơ sở.
Có nên báo giá mới cao hơn với khách hàng mới không?
Trong nhiều trường hợp, đây là cách đi khá hợp lý. Vì khách hàng mới không có điểm neo là mức phí cũ của bạn. Nếu hiện tại năng lực của bạn đã khác trước, cách làm nghề đã khác trước, thì mức giá mới cũng nên phản ánh điều đó. Nhiều người tăng giá đầu tiên theo cách này: Giữ khách hàng cũ ở mức cũ thêm một thời gian, nhưng khi có khách hàng mới, báo mức mới ngay từ đầu
Cách này giúp bạn:
- Thử được mặt bằng giá mới
- Tăng thu nhập dần mà không tạo áp lực cùng lúc lên mọi khách hàng đang có
- Quan sát xem thị trường phản hồi thế nào với mức giá mới của mình
Đây là lối đi khá phù hợp với nhiều trợ lý từ xa đang ở giai đoạn chuyển mình.
Nếu khách hàng không đồng ý thì sao?
Đây là điều cần chấp nhận trước khi bước vào câu chuyện tăng giá.
Không phải lần nào tăng giá cũng nhận được cái gật đầu ngay. Có khách hàng sẽ đồng ý. Có người sẽ thương lượng. Có người sẽ từ chối vì ngân sách của họ không đổi.
Việc đó không có nghĩa là bạn sai. Nó chỉ có thể cho thấy:
- Ngân sách của khách không còn phù hợp với mức giá mới
- Hai bên đang ở hai giai đoạn khác nhau
- Hoặc khách hàng chưa nhìn thấy đủ giá trị để đi tiếp ở mức mới
Điều quan trọng là bạn không nhìn sự từ chối đó như bằng chứng rằng mình không được tăng giá.
Tăng giá là một phần bình thường của hành trình làm nghề. Không phải ai cũng sẽ đi tiếp cùng bạn ở mọi giai đoạn. Có những mối hợp tác phù hợp ở giai đoạn đầu. Nhưng khi công việc và giá trị thay đổi, cấu trúc hợp tác cũng có thể thay đổi theo.
Sai lầm phổ biến khi tăng giá
Có vài sai lầm khá thường gặp như sau:
Thứ nhất là tăng giá vì sốt ruột, không vì giá trị công việc đã thay đổi.
Kiểu tăng này dễ khiến bản thân thiếu tự tin khi trao đổi.
Thứ hai là để quá lâu mới tăng.
Đến lúc quá bức bối mới nói thì giọng điệu dễ mang theo sự dồn nén, khiến cuộc trao đổi nặng nề hơn.
Thứ ba là tăng giá nhưng không làm rõ phạm vi công việc.
Nếu mức phí tăng mà phần việc vẫn mơ hồ, những rắc rối cũ có thể vẫn lặp lại.
Thứ tư là tăng quá mạnh trong khi nền tảng chưa đủ chắc.
Điều này dễ khiến bản thân thấy chông chênh, còn khách hàng cũng khó theo kịp.
Thứ năm là nghĩ tăng giá một lần là xong.
Thực ra, tăng giá thường là quá trình đi cùng với việc nâng năng lực, nâng cách làm nghề và nâng giá trị công việc theo thời gian.
Nếu đang ở giai đoạn đầu, bạn nên nhìn chuyện tăng giá như thế nào?
Nếu bạn mới vào nghề, có lẽ chưa cần quá áp lực với chuyện bao giờ mới được tăng giá. Điều đáng quan tâm hơn ở giai đoạn này là:
- Làm chắc những việc đang có
- Hiểu rõ mình đang hỗ trợ phần nào
- Theo dõi khối lượng công việc thực tế
- Nhìn ra phần việc nào mình làm tốt nhất
- Bắt đầu có ý thức về giá trị mình đang tạo ra
Khi nền tảng này có rồi, chuyện tăng giá sẽ bớt đáng sợ hơn rất nhiều.
Bạn sẽ không còn tăng giá chỉ vì nghe người khác nói đã đến lúc.
Bạn cũng không tăng vì cảm xúc nhất thời.
Bạn tăng vì đã nhìn rõ mình đang đứng ở đâu, công việc đã thay đổi thế nào, và mức phí mới là bước đi hợp lý.
Tăng giá bền hơn khi bản thân cũng đang lớn lên trong nghề
Nhiều người nhìn việc tăng giá như cuộc thương lượng về tiền. Điều đó đúng, nhưng chưa đủ. Thực ra, đằng sau mỗi lần tăng giá bền vững thường là quá trình:
- Làm việc ổn định hơn
- Giữ uy tín tốt hơn
- Hiểu giá trị mình tạo ra rõ hơn
- Biết chọn loại công việc phù hợp hơn
- Bớt làm theo cảm tính và bớt nhận việc kiểu đối phó hơn
Khi bản thân lớn lên trong nghề, mức giá cũng có lý do để đi lên theo. Vậy nên, lộ trình tăng giá phù hợp với trợ lý từ xa không phải là công thức cứng.
Nó thường bắt đầu từ mức giá khởi điểm đủ để bước vào nghề. Sau đó đi qua giai đoạn làm chắc tay hơn. Rồi tới giai đoạn công việc chuyên sâu hơn, trách nhiệm nhiều hơn. Tiếp theo là lúc giá trị được gọi tên rõ ràng hơn, hướng đi rõ hơn. Và từ đó, mức phí cũng được điều chỉnh theo từng nấc phù hợp.
Đi chậm một chút không sao. Tăng từng bước cũng không sao. Miễn là mỗi lần tăng giá đều có nền tảng bên dưới. Vì khi đó, tăng giá không còn là một cú đánh cược. Nó là dấu hiệu cho thấy bạn đang đi lên rõ ràng hơn trong nghề trợ lý từ xa.
