Sau khi học nghề một thời gian, hầu như ai cũng sẽ băn khoăn: “Bây giờ tìm khách hàng ở đâu?”
Đây là điều dễ hiểu. Vì với nhiều người, học nghề không chỉ để biết thêm kỹ năng. Họ học vì muốn có công việc, có thu nhập, có hướng đi thực tế hơn cho mình. Nhưng giai đoạn tìm khách hàng đầu tiên cũng là giai đoạn khiến nhiều người mới gặp khó khăn và dễ bỏ cuộc.
Có người học xong là vào các hội nhóm tìm việc, thấy bài đăng nào cũng ứng tuyển.
Có người bắt đầu đăng bài giới thiệu bản thân nhưng mơ hồ, không biết đưa ra điểm mạnh để người khác chú ý.
Có người lại chỉ ngồi chờ cơ hội, hy vọng ai đó sẽ giới thiệu việc cho mình.
Cũng có người thấy người khác có khách từ Facebook, từ cộng đồng, từ quen biết, rồi nghĩ rằng chắc mình không có sẵn những điều đó nên sẽ khó bắt đầu hơn.
Thực ra, vấn đề không phải là bạn không có nơi để tìm khách, mà là bạn chưa xác định rõ đâu là nguồn khách phù hợp với người mới, nên dễ rơi vào tình trạng chỗ nào cũng thử, làm nhiều nhưng kết quả không rõ ràng.
Với nghề trợ lý từ xa, khách hàng đầu tiên có thể đến từ nhiều nơi khác nhau. Nhưng không phải nguồn nào cũng phù hợp như nhau ở giai đoạn bắt đầu. Có nơi dễ thấy việc nhưng cạnh tranh cao. Có nơi không đăng tuyển công khai nhưng lại dễ có cơ hội hơn nếu bạn biết cách hiện diện. Có nơi giúp bạn kiếm khách nhanh. Có nơi giúp bạn xây nền tảng lâu dài hơn.
Nên trước khi đi tìm khách, điều quan trọng bạn cần hiểu là: người mới không cần lao đến tất cả mọi hướng cùng lúc. Bạn chỉ cần biết đâu là nơi khả thi nhất để bắt đầu, rồi đi từng hướng một cách rõ ràng.
Tìm khách hàng không phải là đi khắp nơi, mà là đi đúng nơi
Một hiểu lầm khá phổ biến mà nhiều bạn mắc phải là càng đi nhiều nơi thì càng dễ có khách. Nên nhiều người mới thường bắt đầu theo kiểu này:
- Vào rất nhiều nhóm Facebook
- Comment dưới rất nhiều bài
- Đăng bài ở trang cá nhân nhưng không đều
- Nhắn tin hỏi cơ hội ở nhiều nơi
- Ứng tuyển vào các bài đăng không thật sự phù hợp
- Thấy ai có vẻ là khách hàng tiềm năng cũng muốn tiếp cận
Nhìn sơ thì có vẻ rất chăm chỉ, đúng không? Nhưng sau một thời gian, người làm theo cách này thường thấy mệt, bởi dàn trải quá nên không biết kênh nào thực sự có hiệu quả với mình.
Tìm khách hàng không phải là đi thật rộng ngay từ đầu. Mà là chọn vài nơi hợp lý, hiểu cách vận hành của từng nơi, rồi xuất hiện đủ rõ và đủ đều để người khác nhận ra mình. Người mới làm trợ lý từ xa nên nghĩ đơn giản thế này: Khách hàng thường đến từ 3 hướng chính
- Nơi có nhu cầu sẵn
- Nơi mình đang hiện diện
- Nơi mình có thể xây quan hệ dần dần
Khi nhìn theo 3 hướng này, việc tìm khách sẽ đỡ mơ hồ hơn rất nhiều.
Hướng thứ nhất: Tìm ở nơi đang có nhu cầu sẵn
Đây là hướng đơn giản nhất với người mới. Nghĩa là bạn đi đến những nơi đã có người đang cần thuê trợ lý, hoặc đang tìm người hỗ trợ các đầu việc từ xa. Ví dụ:
- Các hội nhóm tuyển dụng freelancer
- Các cộng đồng liên quan đến trợ lý từ xa
- Các nhóm việc làm online
- Các cộng đồng của trainer, coach, chủ doanh nghiệp nhỏ, người làm chuyên môn độc lập
- Các bài đăng tuyển trên Facebook, LinkedIn hoặc website tuyển dụng
Ưu điểm của hướng này là bạn không phải mất quá nhiều thời gian để đoán xem ai có nhu cầu vì họ đã nói ra là họ đang cần người hỗ trợ rồi. Nhưng điểm khó là cạnh tranh rất cao. Một bài đăng tuyển có thể có rất nhiều người vào ứng tuyển. Nếu bạn chỉ nhắn mẫu câu chung chung như “Em quan tâm ạ” hoặc gửi đoạn giới thiệu bản thân mờ nhạt, khả năng được chú ý sẽ khá thấp.
Nên khi tìm khách theo hướng này, điều quan trọng không chỉ là vào đúng nơi có nhu cầu, mà còn là phải biết đọc bài đăng, hiểu họ đang cần gì, và phản hồi theo cách cho thấy mình phù hợp ở điểm nào. Với người mới, đây vẫn là hướng nên đi bởi nó giúp bạn:
- Nhìn rõ thị trường đang cần những đầu việc gì
- Biết khách hàng thường dùng từ ngữ nào khi mô tả nhu cầu
- Hiểu đâu là kỹ năng mình đã có, đâu là phần còn thiếu
- Tập phản hồi và ứng tuyển thực tế
Nói cách khác, kể cả khi chưa có khách ngay, đây vẫn là nơi rất tốt để bạn học cách quan sát thị trường.
Hướng thứ hai: Tìm khách từ chính trang cá nhân và sự hiện diện của mình
Nhiều người mới nghĩ rằng phải có thật nhiều người theo dõi thì mới tìm được khách từ trang cá nhân. Nhưng thực tế không hẳn vậy. Điều khách hàng cần trước hết không phải là bạn có bao nhiêu follow, mà là khi họ đi ngang qua trang cá nhân của bạn, họ có hiểu bạn đang làm gì hay không.
Rất nhiều người mới muốn làm trợ lý từ xa nhưng trang cá nhân lại không cho thấy điều đó. Vào xem thì chỉ thấy những nội dung rất rời rạc, hoặc gần như không có dấu hiệu gì về công việc, kỹ năng, định hướng mà họ đang theo đuổi. Khi đó, kể cả có ai tình cờ cần người hỗ trợ, họ cũng khó nghĩ đến bạn.
Trang cá nhân không nhất thiết phải biến thành nơi bán hàng liên tục. Nhưng ít nhất nó nên giúp người khác nhìn ra:
- Bạn đang theo đuổi công việc gì
- Bạn có thể hỗ trợ những đầu việc nào
- Bạn quan tâm đến nhóm khách hàng nào
- Bạn có thái độ làm việc ra sao
Ví dụ, thay vì chỉ đăng những nội dung chung chung, bạn có thể bắt đầu bằng những thứ đơn giản hơn:
- Chia sẻ mình đang học nghề trợ lý từ xa như thế nào
- Chia sẻ kỹ năng mình vừa học được
- Viết bài giới thiệu rõ mình muốn hỗ trợ dạng công việc gì
- Ghi lại trải nghiệm khi thực hành một đầu việc cụ thể
- Chia sẻ góc nhìn về cách làm việc, sự chủ động, tinh thần hỗ trợ
Khi làm đều những điều này, trang cá nhân sẽ dần trở thành nơi giúp người khác hiểu bạn rõ hơn. Và nhiều khách hàng đầu tiên thực ra lại đến từ chính những người đã âm thầm quan sát bạn. Không phải ai cũng nhắn tin ngay sau một bài viết, nhưng sự hiện diện rõ ràng và nhất quán của bạn sẽ làm tăng khả năng được nhớ đến khi khách có nhu cầu thật.

Hướng thứ ba: Tìm khách trong các cộng đồng có đúng tệp khách hàng
Đây là hướng đi rất đáng cân nhắc với người mới, đặc biệt là những người chưa có nhiều mối quan hệ. Thay vì chỉ đi tìm trong các nhóm tuyển dụng, bạn có thể đi vào những cộng đồng nơi khách hàng tiềm năng của mình đang xuất hiện mỗi ngày. Ví dụ:
- Cộng đồng của trainer
- Cộng đồng chủ doanh nghiệp nhỏ
- Cộng đồng người làm nội dung, marketing, giáo dục, coaching
- Cộng đồng của các chủ thương hiệu cá nhân
- Các nhóm chuyên môn nơi mọi người thường xuyên hỏi về vận hành, nội dung, chăm sóc khách hàng, quản lý lớp học, sắp xếp công việc
Vì sao đây là nơi đáng đi?
Vì ở đó, bạn không chỉ nhìn thấy người đang tuyển dụng. Bạn còn nhìn thấy người đang gặp vấn đề. Mà nơi nào có vấn đề lặp lại, nơi đó có nhu cầu hỗ trợ. Ví dụ, nếu trong cộng đồng trainer, bạn thường xuyên thấy mọi người than phiền về việc:
- Không có thời gian đăng nội dung đều
- Trả lời học viên chậm
- Không theo dõi được tiến độ lớp
- Quá tải vì làm một mình
- Không biết giao việc cho ai
- …
Thì đó chính là dấu hiệu cho thấy ở đây có nhu cầu dành cho trợ lý từ xa. Điều quan trọng là bạn đừng vào cộng đồng chỉ để chăm chăm tìm bài tuyển dụng. Hãy vào để quan sát xem họ đang gặp khó khăn gì, đang nói chuyện ra sao, đang cần kiểu hỗ trợ nào. Khi hiểu được điều đó, bạn sẽ dễ biết mình nên hiện diện và đóng góp như thế nào.
Khách hàng đầu tiên nhiều khi không đến từ bài tuyển dụng, mà đến từ việc họ thấy bạn hữu ích
Nhiều người nghĩ tìm khách là phải chờ người ta đăng tuyển rồi mình mới nhảy vào. Nhưng thực tế, có rất nhiều khách hàng đầu tiên đến từ việc họ nhìn thấy một người có vẻ phù hợp, đáng tin và chủ động, rồi họ tự nảy ra ý định muốn trao đổi thêm. Ví dụ:
- Họ thấy bạn hay chia sẻ về công việc trợ lý chân thật, rõ ràng
- Họ thấy bạn trả lời câu hỏi trong cộng đồng khá có ích
- Họ thấy bạn có cách giao tiếp chỉn chu, dễ chịu
- Họ thấy bạn hiểu vấn đề họ đang gặp
- Họ thấy bạn có tinh thần hỗ trợ chứ không chỉ chăm chăm bán mình
Khi đó, cơ hội có thể đến rất tự nhiên. Ban đầu có thể chỉ là một cuộc trò chuyện, một lời hỏi thăm, một việc nhỏ nhờ hỗ trợ thử… nhưng từ những điểm chạm như vậy, khách hàng đầu tiên hoàn toàn có thể xuất hiện. Vì thế, nếu chỉ chăm chăm săn bài tuyển dụng, bạn sẽ bỏ lỡ nguồn khách rất quan trọng, đó là: những người chưa đăng tuyển công khai nhưng đang có nhu cầu thật sự.
Người mới nên ưu tiên những nguồn khách nào trước?
Vì mới bắt đầu nên bạn không cần dàn trải quá nhiều. Thay vào đó, có thể ưu tiên theo thứ tự này:
1. Các bài đăng tuyển và nhóm có nhu cầu sẵn
Đây là nơi giúp bạn nhanh chóng tiếp xúc với thị trường. Bạn nên vào để quan sát, học cách đọc nhu cầu và thử ứng tuyển.
2. Các cộng đồng có đúng tệp khách hàng
Đây là nơi giúp bạn hiểu khách hàng đang gặp vấn đề gì và bắt đầu hiện diện đúng chỗ.
3. Trang cá nhân của chính mình
Dù khách đến từ đâu, họ vẫn có thể ghé qua trang cá nhân để xem bạn là ai, nên để chủ động, bạn hãy sớm điều chỉnh trang cá nhân của mình cho rõ ràng.
Ba hướng này đi cùng nhau sẽ thực tế hơn rất nhiều so với việc chỉ chờ người quen giới thiệu.
Đừng chờ có đủ tự tin rồi mới bắt đầu tìm khách
Một lý do khiến nhiều người mới chậm có khách là vì họ cứ nghĩ mình cần giỏi hơn nữa rồi mới nên đi tìm. Họ học thêm khóa học, chờ làm xong thêm vài bài thực hành, chờ tự tin hơn, chờ có bộ hồ sơ đẹp hơn, chờ biết nhiều hơn về nghề…
Nhưng càng chờ, họ càng ngại bắt đầu.
Thực ra, tìm khách cũng là một phần của quá trình học nghề. Bạn không cần đợi đến khi cảm thấy mình hoàn hảo mới được bước ra ngoài quan sát thị trường, thử giới thiệu bản thân, thử ứng tuyển, thử kết nối. Rất nhiều điều chỉ khi bắt đầu đi tìm khách bạn mới nhìn ra:
- Khách hàng thật sự cần gì
- Mình đang mạnh ở đâu
- Mình còn thiếu chỗ nào
- Cách người khác giới thiệu bản thân ra sao
- Vì sao có người được chú ý còn mình thì chưa
Nên đừng nghĩ tìm khách là bước cuối cùng sau khi học xong hết mọi thứ. Nhiều khi, nó nên bắt đầu song song từ khi mới học, để bạn vừa học vừa hiểu thị trường thật.
Kiểu tìm khách khiến người mới rất dễ nản: tìm theo cảm xúc
Hôm nay có động lực thì vào rất nhiều nhóm. Mai thấy không ai phản hồi thì chán. Ngày kia thấy người khác được nhận việc thì sốt ruột. Hôm sau nữa lại chuyển sang đăng bài. Rồi vài hôm sau lại bỏ đó… Cách làm này khiến việc tìm khách trở thành chuỗi cố gắng đứt quãng. Mà tìm khách, nhất là khi mới bắt đầu, bạn nên cần nhịp độ đều đặn. Ví dụ:
- Mỗi tuần dành vài buổi để xem bài tuyển dụng phù hợp
- Mỗi tuần dành thời gian quan sát 1–2 cộng đồng mục tiêu
- Mỗi tuần đăng 1-3 bài trên trang cá nhân
- Mỗi tuần chủ động tương tác, kết nối hoặc phản hồi cơ hội phù hợp
Làm như vậy trong một thời gian, bạn sẽ bắt đầu thấy mọi thứ rõ ràng hơn. Ai cũng muốn có khách sớm. Nhưng nếu không có nhịp độ tìm khách đủ ổn định, rất dễ rơi vào trạng thái làm được tí là nản, cuối cùng lại nghĩ nghề này sao khó quá.
Người mới nên nhìn việc tìm khách như thế nào cho đúng?
Có lẽ cách nhìn dễ thở hơn là thế này: Tìm khách không phải là đi xin ai đó cho mình một cơ hội, mà là quá trình đi tìm nơi để khả năng hiện tại của mình có thể tạo ra ích lợi cho người khác. Khi nhìn như vậy, bạn sẽ bớt sợ hơn.
Bạn không cần phải là người giỏi nhất mới được bắt đầu. Bạn không cần phải có thật nhiều mối quan hệ mới có đường đi. Bạn cũng không cần phải xuất hiện quá nổi bật ngay từ đầu. Bạn chỉ cần bắt đầu nhìn đúng nơi, hiện diện rõ ràng, và tiếp cận thị trường bằng tâm thế học hỏi nghiêm túc. Khách hàng đầu tiên của người mới không phải lúc nào cũng đến nhanh. Nhưng thường sẽ đến rõ hơn khi người đó hiểu mình nên đứng ở đâu, tìm ở đâu và xuất hiện như thế nào.
Với nghề trợ lý từ xa, có rất nhiều nơi để tìm khách. Nhưng ở giai đoạn đầu, điều quan trọng không phải là biết thật nhiều nơi, mà là chọn đúng 1-2 kênh phù hợp để tập trung làm đều đặn và đo được kết quả. Bắt đầu đúng chỗ sẽ giúp bạn đỡ mất sức hơn rất nhiều. Và nhiều khi, hành trình có khách đầu tiên không bắt đầu từ việc ai đó chọn bạn, mà nó bắt đầu từ lúc bạn dừng tìm kiếm lan man để chuyển sang tìm có định hướng rõ ràng.Người mới làm trợ lý từ xa nên bắt đầu tìm khách hàng từ đâu?


